Fiilen yapýlan ancak hak ediþlerde gösterilmeyen imalatar için , hakediþler kesinleþtikten sonra itirazda bulunulabilir mi? (Yargýtay)

Karar

-KARAR-

Yargýtay 15. HD.

E: 2004/7330

K: . 2005/7190

T: 26.12.2005

Davacý yüklenici davalý iþ sahibi idareye ait Tekirdað’da bulunan lojman inþaatýnýn güçlendirme iþinin yapýmýný üstlenmiþ, yanlar arasýnda 10.08.2001 tarihli sözleþme düzenlenmiþtir. Yapýlacak imalatýn keþif tutarý 35.000.000.000 TL. olup %5.10 indirim kararlaþtýrýlmýþtýr. Bayýndýrlýk iþleri Genel þžartnamesinin sözleþmenin eki olduðu kabul edilmiþtir. HUMK.nun 287. maddesi uyarýnca delil sözleþmesi olarak kabul edilen þartname hükümleri mahkemece re’sen gözetilmelidir. Hakediþ raporlan bölümünün 39. Maddesinde geçici hakediþ raporlarýna yüklenicinin itirazý olduðu takdirde karþý görüþlerinin neler olduðunu ve dayandýðý gerekçeleri idareye vereceði ve bir örneðini de hakediþ raporuna ekleyeceði dilekçesinde açýklamasý ve hakediþ raporunu idareye verilen tarihli dilekçemde yazýlý ihtirazý” kayýtla cümlesini yazarak imzalamasý gerekir. Müteahhit itirazlarýný bu þekilde bildirmediði takdirde hakediþi olduðu gibi kabul etmiþ sayýlýr. Yine þartnamenin 40. maddesinde kesin hakediþ raporuna itiraz usulü ayrýca gösterilmiþtir.

Dava konusu edilen somut olayda davacý yüklenici firma tarafýndan güçlendirme ve takviye onarýmýna ait bir uygulama projesi hazýrlanmýþtýr. Ancak proje uygulamasýnda bir takým uyumsuzluklar tespit edildiðinden ek proje düzenlenip buna göre uygulamaya geçilmiþ ve ek proje raporu hazýrlanýp idareye sunulmuþtur.

Yerel mahkemede yapýlan yargýlama sürecinde yerinde tatbiki keþif yapýlmýþ, inþaat mühendisi teknik bilirkiþi tarafýndan düzenlenen raporda davacýya ödenmesi gereken miktar 36.167.735.000 TL. olarak hesaplanmýþtýr. Davalý idare bu raporu ýsrarla itiraz etmiþ, bilirkiþice ek proje raporunun dikkate alýnmadýðý sadece ilk rapora dayalý hesaplama yapýldýðý, keþif sýrasýnda binada yapýlan imalatlarýn tek tek incelenmediði ileri sürülmüþtür. Davacý yüklenici ise tespit edilen kesin hesap fazlasý alacaðýn ek imalatlardan doðduðunu, daha açýðý sözleþme ve proje harici fazla iþ yaptýðýný belirtmiþtir.

Hakediþe giren imalata davacýnýn usulüne uygun bir þekilde itirazý olmamýþsa artýk bu davayla da olsa istemde bulunmasý mümkün deðildir. Ancak gerçekleþtirilen, idarece de kabul gören hakediþe girmeyen bir imalat var ise talep bakýmýndan itirazdan söz edilemeyeceðinden incelenmesi gerekir. Oysa bilirkiþi raporunda bu hususlar üzerinde durulmadan davacý alacaklarý hesaplanmýþtýr. Rapor Yargýtay denetimine ve hüküm kurmaya elveriþli deðildir.

O halde mahkemece yapýlmasý gereken iþ davaya konu edilen imalatla ilgili asýl proje, ek proje ve dayanaðý tüm evraklar getirilmeli, konusunda uzman iki inþaat mühendisi ve bir de hukuki yorum ve nitelendirmede yardýmcý olacak hukukçu bilirkiþi tayin edilip yerinde yapýlacak tatbiki keþif sonucu düzenlenecek rapor gözetilerek ve tüm dosya içeriði belgeler de birlikte ve bir bütün halinde deðerlendirilerek sonucu dairesinde karar vermekten ibaret olmalýdýr.

Tüm bu yönler gözden uzak tutulup eksik inceleme ve araþtýrma sonucu yazýlý þekilde davanýn reddine karar verilmesi isabetli olmamýþ kararýn bozulmasý uygun bulunmuþtur.